Stanowisko branży piwowarskiej w związku z poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (druk nr 290)

Opublikowano: 21 maja 2009

[skyday-main-image id=”71″]
[skyday-excerpt]

Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie obowiązku umieszczania na opakowaniach napojów alkoholowych przeznaczonych do sprzedaży detalicznej napisów informujących o szkodliwości picia alkoholu, w szczególności przez kobiety w ciąży lub karmiące piersią oraz osoby niepełnoletnie.

W wyniku prac Komisji Gospodarki, Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, Komisji Zdrowia oraz Podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, posłowie przedstawili wniosek o odrzucenie projektu (druk 1294 z 5.11.2008).

W związku z planowanym wprowadzeniem do porządku obrad Sejmu głosowania wspomnianego poselskiego projektu ustawy, pragniemy przypomnieć stanowisko przemysłu alkoholowego prezentowane podczas prac komisji sejmowych.

[/skyday-excerpt]

Producenci wina, piwa, wyrobów spirytusowych dostrzegają zjawiska negatywne związane z nadmierną, nieodpowiedzialną konsumpcją alkoholu, zwłaszcza w obszarze łatwego dostępu nieletnich do alkoholu, pijanych kierowców, kobiet w ciąży. Deklarują pomoc w prewencji oraz wolę zbadania przyczyn negatywnych zjawisk, w celu dobierania właściwych środków do walki z patologią, a nie przeciwko przemysłowi alkoholowemu.

Projekty nowelizacji, w zakresie dotyczącym zmiany warunków prowadzenia reklamy oraz sprzedaży napojów alkoholowych czy też ostrzeżeń zdrowotnych, w sposób nieuzasadniony i nadmierny ograniczają swobodę działalności. Z przykrością należy stwierdzić, że poza charakterem represyjnym w stosunku do producentów, niektóre z propozycji nie będą eliminowały niepożądanych skutków nadmiernej konsumpcji alkoholu.

Na szczególną krytykę zasługuje projekt poselski przedłożony przez PiS (druk Sejmowy 290). Propozycja zakrycia 20% powierzchni opakowania jednostkowego alkoholu czerwoną opaską z białymi napisami ostrzegawczymi jest nie do przyjęcia z powodu przesłanek ekonomicznych (koszty zmian opakowań oraz modernizacja linii do etykietowania), jak i poszanowania praw do znaku handlowego i estetyki opakowań (koniaki, szampany z wielowiekową tradycją).

Również analiza jakości procesu legislacyjnego, przede wszystkim kwestie właściwego przygotowania Oceny Skutków Regulacji i poddania projektu nowelizacji wyczerpującym, rzeczywistym konsultacjom społecznym doprowadza do wniosku, że podczas przygotowania projektu zaniechano m.in.:

  • zasięgnięcia opinii podmiotów zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy, brak konsultacji z producentami alkoholu;
  • dokonania wyboru najbardziej adekwatnych sposobów osiągnięcia zakładanych efektów społeczno-gospodarczych nowelizacji;
  • określenia przewidywanych skutków zmian ustawy, zwłaszcza w obszarze wprowadzania napisów ostrzegawczych na opakowaniach napojów alkoholowych;
  • ustalenia skutków dotychczasowych rozwiązań zawartych w obowiązującej ustawie.

Rządowy projekt nowelizacji, w zakresie nowych ograniczeń sprzedażowych i reklamowych wzbudza istotne wątpliwości, co do zgodności z następującymi standardami:

1)    Zasadą swobodnego przepływu towarów (art. 28 i nast. Traktatu WE);

2)    Zasadą swobody prowadzenia działalności gospodarczej oraz prawem przedsiębiorcy do prowadzenia działalności konkurencyjnej na rynku (art. 20 oraz 22 Konstytucji);

3)    Zasadą określoności prawa, ochrony interesów w toku oraz jednolitości stosowania prawa przez organy administracji publicznej (art. 2 Konstytucji);

Projektodawcy (zarówno w projekcie rządowym, jak i poselskim) nie uwzględnili kontekstu europejskiego, m.in. następujących faktów:

  • Powołania przez Komisję Europejską w czerwcu 2007 r. Forum ds. Alkoholu i Zdrowia, jako platformy działania wszystkich zainteresowanych stron ( w tym producentów), do wypracowania wspólnej strategii przeciwdziałania szkodom nadmiernej, nieodpowiedzialnej konsumpcji alkoholu.

? Strategia do 2012 r.

  • Wypracowania przez DG SANCO i Komisję Europejską standartów operacyjnych, w zakresie samoregulacji i ich wdrożenia przez przemysł alkoholowy do końca 2010 r., zastępując uregulowania prawne.
  • Prowadzenia przez Komisję Europejską badań porównawczych nt. skuteczności i znaczenia oraz treści różnych informacji dobrowolnych i ostrzeżeń zdrowotnych.

? Rezultaty badań powinny być opublikowane do końca 2009 r.

  • Obowiązek notyfikacji ostrzeżeń do Komisji Europejskiej oraz do Światowej Organizacji Handlu, z powodu utrudnień z importowaniem do Polski wyrobów alkoholowych.

Przemysł alkoholowy w pełni popiera konieczność zmniejszania problemów wywoływanych nadmiernym spożyciem wyrobów alkoholowych. Potrzebna jest szeroka edukacja i badania zachowań ludzkich, które wyjaśniłyby, dlaczego niektórzy konsumenci piją alkohol w sposób nieodpowiedzialny, dlaczego część młodzieży postrzega stan nietrzeźwości, jako przepustkę do dorosłości i dlaczego sprzedawanie alkoholu nieletnim jest bardzo często akceptowane społecznie, a łamanie prawa przez sprzedawców nagminne.

Zanim jednakże posłowie przerzucą odpowiedzialność na producentów napojów alkoholowych, konieczna jest rzetelna debata na temat istniejących problemów alkoholowych, podejmowanych działań profilaktycznych oraz wszelkich instrumentów, które mogą być pomocne w ograniczeniu skali problemów alkoholowych.

Przemysł alkoholowy poprze takie rozwiązania, które w rzeczywisty, skuteczny i prawdziwy sposób będą przyczyniać się do eliminowania negatywnych zjawisk. Branża nie jest oponentem zmian, chciałaby jedynie, aby podstawą każdej strategii przeciwdziałania nadużywania alkoholu były badania, połączone ze skutecznymi programami edukacyjnymi i odpowiednia interwencja państwa.

Podsumowując, środowisko gospodarcze branży alkoholowej i branż z nią związanych ekonomicznie protestując przeciwko treści i metodzie wprowadzania zmian do przepisów prawa oczekuje:

  • udziału w debacie roboczej i innych wspierających ją pracach legislacyjnych;
  • rzetelnej analizy ekonomicznej skutków proponowanych restrykcji, szczególnie w obszarze produkcji i przetwórstwa surowców pochodzenia rolniczego oraz handlu detalicznego;
  • analizy prawno – ekonomicznej w stosunku do obrotu alkoholem w obszarze Unii Europejskiej oraz eksportu z krajów trzecich do Polski.

[skyday-attachments-and-galleries id=”71″ lang=”pl”]

image_pdfimage_print