Trzy organizacje piwowarskie apelują do Prezydenta o weto wobec ustawy podwyższającej akcyzę
Trzy organizacje reprezentujące ponad 90 proc. krajowej produkcji piwa zwróciły się do Prezydenta RP Karola Nawrockiego z apelem o zawetowanie ustawy przewidującej podwyżkę akcyzy na napoje alkoholowe o 20,5 proc. od 1 stycznia 2027 r. W ocenie przedstawicieli branży nowe przepisy mogą doprowadzić do utraty tysięcy miejsc pracy, osłabić polskie rolnictwo, pogłębić problemy sektora gastronomicznego oraz zwiększyć koszty ponoszone przez konsumentów, nie gwarantując jednocześnie oczekiwanych korzyści dla finansów publicznych.
Projekt ustawy zmieniającej ustawę o podatku akcyzowym oraz niektóre inne ustawy (UD418) przewiduje podwyższenie od 1 stycznia 2027 r. stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie o 20,5 proc., zamiast zaplanowanych wcześniej 5 proc. Oznacza to odejście od obowiązującej od 2022 roku Akcyzowej Mapy Drogowej, która miała zapewnić przedsiębiorcom stabilność i przewidywalność prowadzenia działalności gospodarczej.
Apel do Prezydenta o zawetowanie ustawy wystosowały trzy organizacje piwowarskie, reprezentujące zarówno największych producentów piwa, jak i browary regionalne oraz rzemieślnicze. Ich zdaniem organizacji skutki tych zmian odczują nie tylko producenci piwa. Zagrożony jest cały ekosystem gospodarczy budowany przez lata wokół branży piwowarskiej. Produkcja i sprzedaż piwa generują w Polsce ponad 85 tys. pełnoetatowych miejsc pracy. Są to miejsca pracy nie tylko w browarach, ale również w rolnictwie, transporcie, logistyce, handlu, gastronomii i przemyśle opakowaniowym. W sytuacji, gdy rynek piwa od kilku lat konsekwentnie się kurczy, kolejna gwałtowna podwyżka podatków może przyspieszyć proces ograniczania produkcji, zamykania browarów oraz redukcji zatrudnienia.
Branża podkreśla, że za statystykami kryją się konkretni ludzie i lokalne społeczności. Dla wielu miast i regionów browary pozostają ważnymi pracodawcami i partnerami gospodarczymi. Każde ograniczenie produkcji oznacza mniejsze zamówienia dla dostawców, mniej pracy dla firm transportowych i logistycznych oraz słabszą kondycję przedsiębiorstw współtworzących łańcuch dostaw.
Negatywne konsekwencje mogą dotknąć również polskich rolników. Branża piwowarska jest jednym z najważniejszych odbiorców krajowego jęczmienia browarnego i chmielu. Spadek produkcji oznaczałby zmniejszenie popytu na surowce pochodzące z polskich gospodarstw, a tym samym kolejne obciążenie dla sektora rolnego funkcjonującego już dziś w trudnych warunkach ekonomicznych.
Według organizacji poważne ryzyko ponosi również gastronomia, która w ostatnich latach została dotknięta skutkami pandemii, inflacji oraz rosnących kosztów działalności. Wzrost cen wynikający z dodatkowych obciążeń podatkowych może przełożyć się na dalsze ograniczenie popytu i osłabienie sytuacji przedsiębiorców prowadzących restauracje, bary i puby.
Obawy dotyczą także samych konsumentów. Podwyżka akcyzy nie pozostanie bez wpływu na ceny produktów i przełoży się na wyższe wydatki gospodarstw domowych. Organizacje ostrzegają ponadto przed wzrostem szarej strefy, nielegalnego obrotu alkoholem oraz zakupów transgranicznych, które mogą osłabić skuteczność planowanych rozwiązań fiskalnych.
Sygnatariusze apelu zwracają uwagę, że doświadczenia ostatnich lat każą ostrożnie podchodzić do założenia, iż wyższe stawki podatkowe automatycznie oznaczają wyższe wpływy budżetowe. W latach 2019-2025 stawka akcyzy na piwo wzrosła o 40,2 proc., podczas gdy wpływy budżetowe z tego podatku zwiększyły się jedynie o 11,5 proc. Jednocześnie rynek piwa skurczył się o około 18 proc., co negatywnie wpływa także na wpływy z VAT, CIT i PIT.
Przedstawiciele branży podkreślają, że nie kwestionują potrzeby ograniczania szkód związanych z nadużywaniem alkoholu ani roli akcyzy jako instrumentu polityki państwa. Zwracają jednak uwagę, że spożycie alkoholu w Polsce już systematycznie spada – z 9,7 litra czystego alkoholu na mieszkańca w 2021 r. do 8,3 litra w 2025 r.
W ocenie sygnatariuszy dalsze, gwałtowne zwiększanie obciążeń podatkowych w warunkach kurczącego się rynku może przyspieszyć zamykanie browarów i ograniczanie zatrudnienia, nie zapewniając jednocześnie oczekiwanych korzyści dla budżetu państwa.
Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego Browary Polskie, Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich oraz Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych apelują do Prezydenta RP o odmowę podpisania ustawy. Organizacje podkreślają, że polityka podatkowa powinna opierać się na stabilnych zasadach, rzetelnej ocenie skutków regulacji i uwzględnieniu długofalowych konsekwencji dla gospodarki, przedsiębiorców oraz konsumentów.
Pełny apel organizacji: LINK DO APELU.